۱-اعتقادات وباورهای اصیل اسلامی :

اگر اعضای خانواده به خصوص پدر ومادر که نقش مدیر ورهبر خانواده را بر عهده دارند چنین اعتقاداتی را داشته باشند بدون شک آرامش در خانواده ها ایجاد شده و از بین نمی رود. از جمله مهمترین این اعتقادات تسلیم ورضا به مقدارت الهی .اعتقاد به رحمت گسترده ورزاق بودن خدا.اعتقاد به معاد وزندگی پس از مرگ.اعتقاد به امامت اهل بیت که همراه با توسل وزیارت قبور آنها انسان احساس آرامش می کند .آری زن وشوهری که راضی به مقدرات الهی اند وبا توکل برخدا امور خود را به او واگذار می کنند چه جای نگرانی و تزلزلی در زندگی خود احساس می کنند توکل برخدا روزنه امیدی در برابر افراد می گشاید وگاه مشکلات را از راههایی که افراد گمان نمی برند حل می کند البته اعضای خانواده به خصوص زن وشوهر می توانند یکدیگر را توصیه به توکل نمایند در روایتی است که شخصی خدمت رسولخدا رسید وعررضه داشت همسرم مرا دعوت به توکل به خدا می کند پیامبر آن زن را تحسین نموده وفرمودند ثواب او نصف ثواب شهید است .(حرعاملی ۱۴/۱۷)

۲-رعایت توصیه اخلاقی :

اسلام هر یک از زن وشوهر را دعوت به یک مجموعه از توصیه های اخلاقی می کند که با رعایت آنها زندگی سالم وآرامش بخشی را خواهند داشت.به مواردی از آن اشاره می کنیم :

۱-صداقت:مرد و زن باید نسبت به همدیگر صادق باشند و انگیزه و قصدی مغایر با گفتار ورفتارشان نباشد درصورتی که صداقت در خانواده حاکم نباشد خانواده دچار آشفتگی شده و فضای خانواده به بی اعتمادی وبدبینی کشانده می شود .لذا اسلام تأکید بر پرهیز از دروغ نموده تا فضای خانواده فضای آکنده از اعتماد وصداقت باشد.(بحار:۲۵۴)

۲-خوش بینی :

یکی از مسائلی که اسلام بر روی آن تأکید می کندخوش بینی است .خوش بینی سه وجه می تواند داشته باشد نسبت به خداوند نسبت به وقایع وحوادث زندگی و خوش بینی اعضا نسبت به یکدیگر خوشبینی نسبت به خداوند که از آن تعبیر به حسن ظن به خدا می شود بر زندگی خانوادگی می تواند بسیار موثر باشد از بزرگترین گناهان که موجب ناامیدی واضطراب می گردد سوءظن به خداست (متقی هندی ح۵۸۴۹)در روایات است که خداوند نزد گمان بنده مومن خود می باشد یعنی اگر کسی به خداوند گمانی نیکو داشت خداوند نیز مطابق گمان او شرایط را برایش فراهم می کند.(کلینی ۲/۷۲)

خوشبینی نسبت به وقایع و رویدادهای زندگی می تواند افراد را در مقابل مشکلات وسختی ها ایمن کند. امام صادق می فرمایند: تأثیر فال بد به خودت بستگی دارد اگر آن را آسان بگیری آسان می شود واگر سخت بگیری سخت می شود واگر آن را به چیزی نگیری چیزی نخواهد بود .(میزان الحکمه ۳۸۶۸)انسانی که معتقد به قدر الهی است می داند اگر امر خیر یا شری برای او پیشامد نمود به مصلحتش بوده است ونه در شادی ونه در غم به خویشتن تکیه نمی کند.پیغمبر فرمود: خداوند هیچ قضای شاد یا غمگینی بر مومن جاری نمی سازد مگر آنکه خیرش در آن است اگر بلایش دهد کفاره گناهانش باشد و اگر عطا کند و گرامی اش دارد به او بخشش کرده است. (تحف العقول:ص ۴۷)

وخوش بینی نسبت به اعضای خانواده: هیچ یک از افراد حق ندارند نسبت به هم بدبین باشند البته پدیدآیی این حالت نیازمند مقدماتی است وآن اینکه هر دو در رابطه با هم صداقت داشته باشند وهم چنین شناخت کافی ولازم را نسبت به هم داشته باشند. امام علی ع می فرمایند: خوش بینی مایه آسایش دل وسلامت دین است (میزان الحکمه.۳۹۱۲ )یا خوش بینی اندوه را می کاهد (همان۳۹۱۳) روایات متعددی در این زمینه وجود دارد که به بخشی از آنها اشاره می نماییم:

امام علی علی (ع) فرمود:شایسته نیست به سخنی که از دهان کسی خارج شد گمان بد ببری چراکه برای آن برداشت نیکویی می توان داشت .(نهج البلاغه حکمت:۳۶۰)

پیامبر ص می فرمایند:برای گفتار وکرداری که از برادرت سر می زند عذری بجوی واگر نیافتی عذری بتراش(میزان الحکمه ۳۹۱۰)

در حدیثی دیگر می فرمایند:رفتار برادرت را به بهترین وجه حمل کن تا زمانی که کاری
از او سرزند که راه توجیه را برتو ببندد وهیچ گاه به سخنی که از دهان برادرت بیرون آید تا وقتی برای آن محمل خوبی می یابی گمان بد مبر(همان ۳۹۱۱)
انسان بدبین زندگی را به کام خویش وحتی اطرافیانش تلخ می کند خودش را از نظر وتوجه دیگران دور می کند میان خود ودیگران دیواری از بی اعتمادی وسدی در برابر ارتباط موثر قرار می دهد.
۱- قناعت
انسان قانع همان انسانی است که به آنچه دارد اکتفا می کند واز حرص وطمع خودداری می نماید البته معنای این حرف نیز آن نیست که انسان در تلاش وکوشش برای توسعه زندگی خویش فرو گذاری نماید که دقیقا خلاف سیره معصومین علیهم السلام است آنچه مهم است آنکه در هرزمانی هرچه داریم به همان فکر کنیم نه به بیشتر از آن .به هر چه داریم اکتفا کنیم .نه در تخیلات خویش آنچه را داریم بی ارزش بشماریم.به عبارت دیگر به داشته های خود توجه کنیم اگر به داشته های خود وبه نعمت هایی که خداوند به ما عطا فرموده است توجه کنیم همیشه از داشتن زندگی خویش راضی بوده وخوشحال هستیم. ونعمت های پروردگارت را بازگو کن(فجر/۱۱)هم چنین قناعت سبب عزت نفس می گردد امام علی ع فرمود: قانع باش تا عزیز گردی.(نامه ۳۰.نهج البلاغه)
۴-صبر :

صبر نیز یکی از عوامل آرامش خانواده ها به شمار می رود زیرا چه بسا خانواده ای با مشکلی مواجه شده مثلا دچارناکامی یا مصیبت ویا رفتارهای نامناسب دیگران گشته است که عامل صبر می تواند خانوده را به پناهگاه آرامش سوق دهد .لذا در روایات توصیه به صبر شده است .(من صبر خفت محنته :غررالحکم ۵۷۷)
۵- حلم
حلم یعنی انسان با وجود قدرتی که دارد اما بزرگواری می کند وطرف مقابل خود را می بخشد واز او می گذرد (جامع السعادات:فصل حلم)
ق آن با تحمل آن است که در تحمل نمودن -که البته تحمل ،منفی وآثار سویی بر روان انسان می گذارد- آن است که انسان توانایی برخورد با شخص را ندارد ویا اگردارد از او نمی گذرد واو را تحمل می کند اما درحلم همانطور که گفته شد گویی شخص اصلا رفتار طرف مقابلش را نادیده گرفته است وخود را به ندیدن وغفلت می زند.وچیزی از رفتار او در دل خویش بر نمی گیرد وکاملا از او می گذرد چنین صفتی بسیار مورد تأکید روایات ماست ونه تنها اثرمنفی ندارد بلکه اثرات مثبت برای خود شخص وطرف مقابلش دارد.

روش های دارای حلم شدن:

۱-تغافل: اگر در مقابل شما کسی عملی را انجام داد وشما را ناراحت نمود رفتار او را نادیده بگیرید گویی اصلا رفتار او را ندیده اید .امام علی ع می فرمایند::از بهترین رفتارهای شخص بزرگوار نادیده گرفتن چیزی از خطاهای مردم است که می داند.(میزان الحکمه ۴۸۴۵)
امام صادق ع فرمود: درستی وضع زندگی اجتماعی ومعاشرت ،پیمانه پری است که دوسوم آن توجه وهشیاری است ویک سومش چشم پوشی.(همان۴۸۴۶)
۲-خود را به حلم زدن :انسانی که حلم برای او دشوار است می تواند خود را به حلم بزند یعنی تظاهر به حلم داشتن بنماید واین کار رابارها تکرار کند تا عادتش شود که حلیم باشد.امام علی ع فرمود: اگر بردبار نیستی خویشتن را بردبار جلوه ده زیرا کمتر کسی است که خود را شبیه گروهی کند وسرانجام یکی از آنان نشود.(همان۱۷۴۳)
۶- ارتباط مناسب داشتن بایکدیگر
روابط ما با یکدیگر شامل دودسته از روابط کلامی وغیر کلامی می شود.در روابط کلامی توصیه شده است که یکدیگر را با بهترین نامی که دوست دارید صدا بزنید.(کافی ۲/۶۴۳)ابراز محبت ودوستی نسبت به همسر (وسایل الشیعه ۱۴/۱۰)سپاس گزاری اعضای خانواده از یکدیگر (لقمان ۱۴وسایل الشیعه ۱۴/۱۱۵)
در روابط غیر کلامی حسن خلق از مهمترین ویژگیهای اعضای خانواده به خصوص شوهر است (کافی۲/۱۰۷) نگاه مهربانانه زن وشوهر با یکدیگر موجب نشاط آنان می گردد (وسایل الشیعه ۱۴/۳۷) نگاه به والدین از روی لطف عبادت به شمارمی رود.(همان۱۵/۲۰۵) فروتنی اعضا نسبت به هم به خصوص فرزندان نسبت به والدین وزن نسبت به شوهر خود سفارش شده است. لذا بدترین رفتار زنان تکبر در برابر شوهر به شمار می رود. (وسایل الشیعه ۱۴/۱۴و۱۵)آراستگی ظاهری افراد(به خصوص زن وشوهر) نیز مورد توجه قرار گرفته است (همان) حضور در کنار هم اعضای خانواده نیز باعث گستردگی رحمت وآمرزش خداوند بر اهل آن خانه شده (وسایل الشیعه ۱۶/۴۲۲)و ارزش آن از اعتکاف وعبادت در مسجد مدینه نزد خدا محبوب تر دانسته شده است.(آثارالصادقین ۱۵/۲۹۳)

راهکارهای اسلام برای درمان مشکلات خانواده

بدون شک خانواده ممکن است دچار مشکلات وآسیب هایی گردد اسلام چه راهکاری را برای مقابله وحل این مشکلات پیش بینی نموده .
البته همیشه پیشگیری بهتر از درمان است واگر تمام نکاتی که گفته شد مراعات گردد قطعا مشکلی پیش نخواهد آمد وخانواده همیشه درکمال آرامش می باشد .در این باره اسلام اصولی را پیشنهاد می کند تا خانواده مشکلش حل شده دوباره آرامش به آنها برگردد.
۱-اصل مشاوره : بهترین راه برای حل مشکلات مشاوره زن وشوهر است لذا همفکری صمیمانه و همدلی داشتن زن وشوهر با یکدیگر می تواند بسیاری از مشکلات را حل نماید مثلا یکی از مسائلی که می تواند مورد اختلاف آنها باشد مسئله شیر دادن فرزند است که قرآن دستور می دهد این مسئله را با مشاوره همدیگر حل کنند.(بقره۲۳۳)
۲- اصل حکمیت:اگر اختلاف در خانواده شدت بگیرد وزن ومرد با هم ناسازگار باشند و وضعیت آنها حاد شد قرآن دستور به حکم قرار دادن بین آنها می کند تا بواسطه دخالت صحیح دیگران مشکل آنها حل شده وآرامش به خانواده برگردد (نساء/۳۵)قرآن می فرماید اگر قهر ودشمنی میان زوجین پیش آمد یک نفر از خانواده مرد ویک نفر از خانواده زن را حکم قرار دهید .
۳-جدایی زن وشوهر: آخرین مرحله ای که اسلام برای حل مشکل خانواده پیشنهاد می کند مسئله طلاق وجدایی است البته روایات این عمل را بسیار زشت وقبیح شمرده اند اما به عنوان آخرین مرحله از احکام الهی شمرده شده است پیامبر اکرم (ص)فرمود: جبرییل پیوسته مرا درباره زن سفارش می کرد تا جایی که گمان بردم طلاق او جایز نیست مگر در صورت ثابت شدن فحشا.(بحار ۱۰۳/۲۵۳)اما در شرایطی که ادامه زندگی موجب ضرر است اسلام این حکم را وضع نموده است .(بقره ۲۹۹)

ثبت نظر

Design By KianSite